แนวคิดพื้นฐาน

สรุปแนวคิดของ OpenCV เรียงจาก pixel ขึ้นไป สำหรับค้นย้อนหลัง พร้อมลิงก์ไปใบงานที่ใช้

Author

ผศ.ดร.ศุภชัย วรพจน์พิศุทธิ์

Published

15 ตุลาคม 2569

ใบงานเรียงตามโจทย์ ไม่ได้เรียงตามแนวคิด หน้านี้รวบรวมแนวคิดทั้งหมดเรียงจากพื้นฐานขึ้นไป เพื่อใช้ทบทวนหรือค้นเมื่อต้องการ

ภาพและ pixel

แนวคิด	สรุป	คำสั่ง	ใบงาน
ภาพคือ array	ภาพสีคือ NumPy array `(height, width, 3)` ชนิด `uint8` ค่า 0–255	`img.shape`, `img.dtype`	1
BGR	OpenCV เรียงสีเป็น B, G, R	`img[y, x]` → `[B, G, R]`	1
พิกัด	array ใช้ `img[y, x]` (แถว, คอลัมน์) ฟังก์ชันวาดใช้ `(x, y)`	`cv2.line(img, (x0, y0), (x1, y1), ...)`	1
slicing	ตัดหรือแก้บางส่วนของภาพ	`img[y0:y1, x0:x1]`	1
ย่อขยาย	ภาพเล็กประมวลผลเร็ว แต่เสียรายละเอียด	`cv2.resize(img, (w, h))`	1, 3
วิดีโอ	ภาพหลายภาพต่อเนื่อง อ่านทีละ frame	`cv2.VideoCapture`, `cap.read()`	1
JPEG	บีบอัดภาพเพื่อส่งผ่านเครือข่าย เสียรายละเอียดบางส่วน	`cv2.imdecode`, `cv2.imencode`	2

แนวคิด	สรุป	คำสั่ง	ใบงาน
grayscale	ลดเหลือ 1 ค่าต่อ pixel คือความสว่าง	`cv2.cvtColor(img, cv2.COLOR_BGR2GRAY)`	3
HSV	แยกเฉดสี (H 0–179) ความอิ่มตัว (S) ความสว่าง (V)	`cv2.COLOR_BGR2HSV`	2
mask	ภาพขาวดำที่ขาว = pixel ที่อยู่ในช่วงที่สนใจ	`cv2.inRange(hsv, lo, hi)`	2
histogram	จำนวน pixel ในแต่ละระดับความสว่าง	`cv2.calcHist`	3
contrast	ความต่างของชิ้นงานกับพื้น \lvert I_b - I_o\rvert / (I_b + I_o)	`gray[roi].mean()`	3
noise	ความผันผวนของ pixel เดียวกันเมื่อถ่ายซ้ำ	`np.std(stack, axis=0)`	3

แนวคิด	สรุป	คำสั่ง	ใบงาน
threshold	แบ่ง pixel เป็นขาว/ดำด้วยค่าเดียว	`cv2.threshold(gray, t, 255, cv2.THRESH_BINARY)`	3
Otsu	หา threshold ให้อัตโนมัติจาก histogram	`cv2.THRESH_OTSU`	3, 5
blur	ลด noise โดยเฉลี่ยกับ pixel รอบข้าง (convolution)	`cv2.GaussianBlur(img, (5, 5), 0)`	4
morphology	opening ลบจุดเล็ก closing ปิดรูเล็ก	`cv2.morphologyEx`	2
ผลต่างของภาพ	หาสิ่งที่ต่างจากภาพต้นแบบ	`cv2.absdiff(a, b)`	4

แนวคิด	สรุป	คำสั่ง	ใบงาน
contour	เส้นขอบของบริเวณสีขาว	`cv2.findContours`	2
ลำดับชั้นของ contour	แยกขอบนอกกับรูด้านใน	`cv2.RETR_CCOMP`, `hierarchy`	5
ค่าทางเรขาคณิต	พื้นที่ เส้นรอบรูป จำนวนมุม ความกลม 4\pi A/P^2	`cv2.contourArea`, `cv2.arcLength`, `cv2.approxPolyDP`	2
กรอบล้อมรอบ	สี่เหลี่ยมตรง สี่เหลี่ยมหมุนได้ วงกลม	`cv2.boundingRect`, `cv2.minAreaRect`, `cv2.minEnclosingCircle`	2, 5
ROI	บริเวณที่สนใจ ตรวจเฉพาะส่วนนั้น	slicing หรือ mask	4

แนวคิด	สรุป	คำสั่ง	ใบงาน
scale factor	mm ต่อ pixel จากวัตถุที่รู้ขนาด	k = L_{\mathrm{mm}} / L_{\mathrm{px}}	2, 5
marker	จุดอ้างอิงที่หาตำแหน่งและหมายเลขได้แม่นยำ	`cv2.aruco.ArucoDetector`	4
homography	แปลงระนาบเอียงเป็นภาพด้านบน	`cv2.getPerspectiveTransform`, `cv2.warpPerspective`	4
lens distortion	เลนส์ทำให้เส้นตรงที่ขอบภาพโค้ง	`cv2.calibrateCamera`, `cv2.undistort`	5

แนวคิด	สรุป	คำสั่ง	ใบงาน
object detection	หาชนิดและ Bounding Box ของวัตถุ	`YOLO(...)(img)`	1
confidence	ความมั่นใจของโมเดล 0–1	`obj.conf`	1
tracking	ให้ ID ประจำวัตถุข้าม frame	`model.track(..., persist=True)`	1

แนวคิด	สรุป	ใบงาน
fps, เวลาประมวลผล, latency	อัตราการรับภาพ เวลาที่โค้ดใช้ต่อภาพ และความหน่วงจากเหตุการณ์จริง เป็นคนละค่ากัน	3
motion blur	ชิ้นงานเคลื่อนระหว่างที่ชัตเตอร์เปิด จำกัดความเร็วสูงสุด	3
error	e = N_{\mathrm{measured}} - N_{\mathrm{reference}}	1, 2
FRR, FAR	สัดส่วนของดีที่ถูกคัดทิ้ง และของเสียที่หลุดไป	4
repeatability, %GRR	ความกระจายของการวัดซ้ำเทียบกับ tolerance	5

เว็บสอน OpenCV แบบเรียงจากพื้นฐาน ใช้ค้นรายละเอียดของแต่ละคำสั่ง